Ο ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) είναι ευρέως αναγνωρισμένος ως ένας από τους σημαντικότερους αιτιολογικούς παράγοντες της ενδοεπιθηλιακής νεοπλασίας του τραχήλου της μήτρας (CIN) και του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Οι μοριακοί και ανοσολογικοί μηχανισμοί που εμπλέκονται στην παθογένεση της λοίμωξης έχουν διερευνηθεί εκτενώς μέσα από πολυάριθμες ερευνητικές μελέτες. Η ενσωμάτωση του γονιδιώματος του ιού στο γενετικό υλικό των κυττάρων του ξενιστή οδηγεί σε διαταραχή της φυσιολογικής ρύθμισης του κυτταρικού κύκλου, προάγοντας τον ανεξέλεγκτο κυτταρικό πολλαπλασιασμό και τη νεοπλασματική εξαλλαγή.
Μηχανισμοί Ανοσολογικής Διαφυγής του HPV
Παράλληλα, ο HPV διαθέτει την ικανότητα να επιτυγχάνει ανοσολογική διαφυγή των μολυσμένων κυττάρων, γεγονός που του επιτρέπει να παραμένει μη ανιχνεύσιμος από το ανοσοποιητικό σύστημα για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Η επίμονη λοίμωξη από τον HPV συμβάλλει στην ανάπτυξη ανοσολογικής ανοχής, η οποία θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους μηχανισμούς που οδηγούν στην εμφάνιση και εξέλιξη τραχηλικών βλαβών. Η αδυναμία του ανοσοποιητικού συστήματος να εξαλείψει αποτελεσματικά τον ιό δημιουργεί ένα μικροπεριβάλλον ευνοϊκό για τη χρόνια φλεγμονή και την καρκινογένεση.
Ρόλος των Ανοσοκυττάρων στην HPV Λοίμωξη
Η παρούσα ανασκόπηση εξετάζει αναλυτικά τον ρόλο διαφόρων τύπων ανοσοκυττάρων στην ανοσολογική απόκριση έναντι του HPV. Συγκεκριμένα, αναφέρονται τα μακροφάγα και τα φυσικά κύτταρα φονείς (NK cells), τα οποία ανήκουν στο έμφυτο ανοσοποιητικό σύστημα, καθώς και τα δενδριτικά κύτταρα (DCs), τα CD4+/CD8+ Τ λεμφοκύτταρα και τα ρυθμιστικά Τ κύτταρα, τα οποία αποτελούν βασικά στοιχεία της προσαρμοστικής ανοσίας. Η αλληλεπίδραση αυτών των κυττάρων με τον ιό καθορίζει σε μεγάλο βαθμό την εξέλιξη ή την υποχώρηση της λοίμωξης.
Ανοσολογικές Μεταβολές που Προκαλεί ο HPV
Η λοίμωξη από τον HPV φαίνεται να επηρεάζει τη διαφοροποίηση και τη λειτουργία αυτών των ανοσοκυττάρων με ιδιαίτερο και πολύπλοκο τρόπο, οδηγώντας τελικά σε ανοσολογική ανοχή έναντι του ιού. Οι ανοσολογικές μεταβολές που προκαλούνται από τον HPV περιλαμβάνουν τη διαφοροποίηση μακροφάγων που σχετίζονται με τον όγκο, τη μειωμένη κυτταρική ανοσοαπόκριση, την ανώμαλη ανισορροπία μεταξύ Τ βοηθητικών κυττάρων τύπου 1 (Th1) και Th2, την αυξημένη διήθηση από ρυθμιστικά Τ κύτταρα, καθώς και τη μειωμένη ενεργοποίηση και ωρίμανση των δενδριτικών κυττάρων. Επιπλέον, οι μεταβολές αυτές συμβάλλουν στη δημιουργία ενός ανοσοκατασταλτικού μικροπεριβάλλοντος, το οποίο διευκολύνει την επιμονή της λοίμωξης και την εξέλιξη των προκαρκινικών αλλοιώσεων προς κακοήθεια.
Μέχρι σήμερα, έχουν δημιουργηθεί πολυάριθμοι τύποι προληπτικών εμβολίων για την επιβράδυνση της καρκινογένεσης. Το θεραπευτικό εμβόλιο που βασίζεται στην ενεργοποίηση της ανοσοαπόκρισης γίνεται όλο και πιο ελκυστικό για τη θεραπεία ασθενειών που σχετίζονται με τον HPV.
Λέξεις-κλειδιά: Τ κύτταρα, Καρκίνος του τραχήλου της μήτρας, τραχηλική ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία, δενδριτικά κύτταρα, ιοί ανθρώπινων θηλωμάτων, μακροφάγα, ρυθμιστικά Τ κύτταρα.
Η Μελέτη:
Oncol Lett. 2015 Aug;10(2):600-606. doi: 10.3892/ol.2015.3295. Epub 2015 May 29.
Effect of human papillomavirus infection on the immune system and its role in the course of cervical cancer
Dan Song, Hong Li, Haibo Li, Jianrong Dai. Affiliations PMID: 26622540 PMCID: PMC4509451 DOI: 10.3892/ ol.2015.3295